Η εγκατάσταση στην Κύπρο απαιτεί χωριστό έλεγχο τριών ζητημάτων: άδειας διαμονής, φορολογικής κατοικίας και domicile. Το non-dom αφορά τη φορολογική μεταχείριση και δεν εξασφαλίζει από μόνο του δικαίωμα διαμονής ή εργασίας.
Τι προσφέρει το non-dom;
Φορολογικός κάτοικος Κύπρου που πληροί τις προϋποθέσεις ως μη domiciled μπορεί να απαλλάσσεται από την Έκτακτη Εισφορά για την Άμυνα σε μερίσματα και τόκους. Δεν πρόκειται για απαλλαγή από κάθε φόρο: μισθοί, επιχειρηματικά κέρδη και άλλα εισοδήματα εξετάζονται χωριστά. Η υπηκοότητα από μόνη της δεν καθορίζει το domicile· σημασία έχουν η κατοικία καταγωγής, το οικογενειακό ιστορικό και οι νόμιμες εξαιρέσεις.
Πότε αποκτώ φορολογική κατοικία;
Ο βασικός κανόνας απαιτεί περισσότερες από 183 ημέρες στην Κύπρο μέσα στο ίδιο φορολογικό έτος, δηλαδή τουλάχιστον 184 ημέρες.
Εναλλακτικά, ο κανόνας των 60 ημερών απαιτεί σωρευτικά:
- Τουλάχιστον 60 ημέρες στην Κύπρο και όχι περισσότερες από 183 σε οποιοδήποτε άλλο κράτος.
- Επιχειρηματική δραστηριότητα ή εργοδότηση στην Κύπρο ή κατοχή αξιώματος σε φορολογικό κάτοικο Κύπρου.
- Μόνιμη κατοικία στην Κύπρο, ιδιόκτητη ή ενοικιαζόμενη.
Η διακοπή του σχετικού επαγγελματικού δεσμού μέσα στο έτος μπορεί να αποκλείσει την εφαρμογή του κανόνα. Για το 2026 έχει αφαιρεθεί η αυτοτελής προϋπόθεση να μην υπάρχει φορολογική κατοικία αλλού, αλλά τυχόν διπλή κατοικία εξακολουθεί να χρειάζεται έλεγχο.
Χρειάζεται εταιρεία ή Τ.Φ.38;
Η κυπριακή εταιρεία δεν αποτελεί γενική προϋπόθεση για non-dom. Η απλή κατοχή μετοχών δεν αρκεί για τον επαγγελματικό δεσμό του κανόνα των 60 ημερών, ούτε η προσωπική απαλλαγή του μετόχου απαλλάσσει τα κέρδη της εταιρείας.
Το Τ.Φ.38 είναι η δήλωση για απαλλαγή ως μη domiciled, με τα κατάλληλα ερωτηματολόγια και αποδεικτικά. Συνήθως εξετάζονται ταυτότητα, στοιχεία γέννησης και οικογενειακού ιστορικού, προηγούμενη φορολογική κατοικία, ημέρες παραμονής και κατοικία στην Κύπρο. Η υποβολή του εντύπου δεν δημιουργεί δικαίωμα εάν δεν πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Δεν υπάρχει εγγυημένος χρόνος ολοκλήρωσης για κάθε περίπτωση. Επίσης, δεν πρόκειται για άδεια που απλώς ανανεώνεται ετησίως: η φορολογική κατοικία και η συνέχιση της απαλλαγής ελέγχονται κάθε χρόνο, ενώ τυχόν επανυποβολή εντύπων εξαρτάται από τις εφαρμοστέες οδηγίες και τα δεδομένα της περίπτωσης.
Τι ισχύει για την άδεια παραμονής;
Όπου απαιτείται άδεια παραμονής, αυτή παραμένει αναγκαία ανεξάρτητα από το non-dom. Η συνήθης πρώτη άδεια visitor διαρκεί ένα έτος και η συνέχιση της διαμονής απαιτεί κατάλληλη ανανέωση. Το visitor καθεστώς δεν επιτρέπει οικονομική δραστηριότητα στην Κύπρο.
Για visitor, το βασικό επίπεδο πόρων για ένα άτομο είναι €2.000 τον μήνα ή €24.000 τον χρόνο, με αύξηση 20% για σύζυγο και 15% ανά παιδί. Προβλέπονται ειδικοί όροι για την πρώτη άδεια, μεταξύ άλλων μεταφορά ή κατάθεση €10.000, και ελάχιστο υπόλοιπο €6.000 στην ανανέωση. Χρειάζονται τα προβλεπόμενα τραπεζικά και εισοδηματικά αποδεικτικά· τα ποσά αυτά δεν αποτελούν προϋπόθεση non-dom.
Η παθητική μετοχική συμμετοχή διαφέρει από την προσωπική εργασία ή διοίκηση. Ο διορισμός άλλου διευθυντή δεν νομιμοποιεί δραστηριότητα που απαγορεύεται από την άδεια του μετόχου.
Ποιες υποχρεώσεις παραμένουν;
Η απαλλαγή από την Άμυνα δεν απαλλάσσει αυτομάτως από το ΓεΣΥ. Σε μερίσματα και τόκους μπορεί να εφαρμόζεται εισφορά 2,65%, με τις σχετικές εξαιρέσεις και συνολικό ετήσιο όριο εισοδήματος €180.000. Για παράδειγμα, σε μέρισμα €50.000 η εισφορά είναι €1.325, εφόσον εφαρμόζεται χωρίς εξαίρεση ή εξάντληση του ορίου.
Παραμένουν οι απαιτούμενες δηλώσεις, φόροι και εισφορές, καθώς και οι χωριστές υποχρεώσεις τυχόν εταιρείας. Ελέγχονται επίσης οι υποχρεώσεις στην προηγούμενη χώρα κατοικίας και η σχετική σύμβαση αποφυγής διπλής φορολογίας.
Πώς οργανώνεται η διαδικασία;
Ο σωστός σχεδιασμός ξεκινά πριν από τη μετακόμιση, με συντονισμό του νομικού, μεταναστευτικού και φορολογικού σκέλους και σαφή κατανομή εργασιών μεταξύ δικηγόρου και λογιστή ή φορολογικού συμβούλου.
Το άρθρο παρέχει γενική ενημέρωση και δεν αποτελεί νομική ή φορολογική συμβουλή. Η εφαρμογή εξαρτάται από τα πραγματικά δεδομένα και το σχετικό φορολογικό έτος.